रेखा कोरौं, कोण नापौं, त्रिभुज-चतुर्भुज बनाऔं। हातले छोएर, क्लिक गरेर, आफैं सिकौं — कक्षा ३ को रमाइलो ज्यामिति यात्रा!
सिसाकलमको टुप्पो कागजमा राखेर उठाउँदा बन्ने थोप्लो (•) लाई बिन्दु भनिन्छ। दुईवटा बिन्दुलाई सिधा जोड्दा रेखाखण्ड बन्छ। तल नम्बर मिलाएर बिन्दुहरू जोड्दै आफ्नै "सिर्जना" बनाउनुहोस्!
तल बायाँतिरको अंकमा क्लिक गर्नुहोस्, अनि तलतिरको उही अंकमा क्लिक गर्नुहोस् — रेखाखण्ड आफै कोरिन्छ। सबै १० जोडा जोड्नुभएपछि सुन्दर बक्ररेखा (curve) देखिन्छ!
चित्र पहिले नै जोडिएको छ। अब आकृति चिनेर रङ भर्नुहोस् — त्रिभुजमा रातो, वृत्तमा निलो र चतुर्भुजमा पहेंलो! प्रत्येक आकृतिमा क्लिक गर्दा रङ बदलिन्छ।
तलको जालीमा जुनसुकै थोप्लामा क्रमैसँग क्लिक गर्दै जानुहोस् — रुलरले जस्तै सिधा रेखाखण्ड आफै जोडिन्छ। सुरुको थोप्लामा फर्केर क्लिक गर्दा आकृति बन्द हुन्छ र स्वतः चिनिन्छ!
रुलर सारेर रेखाखण्डको लम्बाइ सेन्टिमिटरमा पत्ता लगाउनुहोस्, अनि आफैं दिइएको नापको रेखाखण्ड पनि तान्नुहोस्।
दायाँतिरको थोप्लो (B) लाई तानेर ठ्याक्कै 5 से.मि. लामो रेखाखण्ड बनाउनुहोस्।
एकपछि अर्को गर्दै ५ वटा रेखाखण्ड नाप्नुहोस्। कति सही भयो हेरौं!
तलको रेखाखण्ड कति लामो होला, आँखाले अनुमान गरेर लेख्नुहोस्। त्यसपछि रुलर देखाएर वास्तविक नाप जाँच्नुहोस्।
दुईवटा रेखाखण्ड एउटै बिन्दुमा मिल्दा कोण बन्छ। मिलेको बिन्दुलाई शीर्षबिन्दु र रेखाखण्डहरूलाई भुजा भनिन्छ। तल टुप्पाहरू तानेर आफ्नै कोण बनाउनुहोस् — नाप हेर्नुहोस्!
एउटा सिधा लट्ठी बिचमा भाँच्दा तलको जस्तो आकृति बन्छ — यसलाई कोण भनिन्छ।
तलका चारओटा चित्रमध्ये कोण देखिएका चित्रहरूमा क्लिक गर्नुहोस्।
कोण ABC = 0°
प्रत्येक जोडामा ठूलो कोण देखिएको आकृतिमा क्लिक गर्नुहोस्।
तलका चारओटा कोणमध्ये ठ्याक्कै समकोण (९०°) भएको एउटामा मात्र क्लिक गर्नुहोस्।
तलको कोण हेरेर भुजाहरू, शीर्षबिन्दु र कोणको नाम लेख्नुहोस्।
प्रत्येक बाकसमा A देखि B अनि B देखि C सम्म क्रमैसँग क्लिक गरेर कोण बनाउनुहोस्, अनि कुन कोण ठूलो बन्यो हेर्नुहोस्।
तीनओटा सिधा रेखा मिलेर बनेको बन्द आकृतिलाई त्रिभुज भनिन्छ। तल बिन्दुहरूलाई क्रमैसँग (A → B → C → A) क्लिक गरेर त्रिभुज बनाउनुहोस्।
तलको त्रिभुज हेरेर खाली ठाउँ भर्नुहोस्।
तलको आकृतिमा कतिओटा भुजा (सिधा रेखा) र कतिओटा कुना छन् लेख्नुहोस्।
चारओटा सिधा रेखा मिलेर बनेको बन्द आकृतिलाई चतुर्भुज भनिन्छ। पहिले बिन्दु जोडेर चतुर्भुज बनाउनुहोस्, त्यसपछि तलका आकृतिहरूमध्ये सही आकृति छान्नुहोस्।
बायाँतिरको आकृति क्लिक गर्नुहोस्, अनि दायाँतिरको सही नाममा क्लिक गर्नुहोस्।
वर्गका चारैओटा भुजा र चारैओटा कोण बराबर हुन्छन्। आयतका सामुन्नेका भुजा र चारैओटा कोण बराबर हुन्छन्। कागज पट्याएर यो कुरा जाँचौं!
तलका आकृतिमध्ये वर्ग भएकोमा क्लिक गरी हरियो देखाउनुहोस्, आयत भएकोमा क्लिक गरी सुन्तला देखाउनुहोस्। बाँकी आकृति (न वर्ग, न आयत) छोइ नछोड्नुहोस्!
तलको आकृतिमा जोडिएका २ वटा वर्ग देखिन्छन्। कुनै एउटा सिन्का क्लिक गरी हटाउनुहोस् — बाँकी आकृति अझै वर्ग वा आयत रहन्छ कि हेर्नुहोस्! "सिन्का फर्काउनुहोस्" ले फेरि पहिलेकै आकृति बनाउँछ।
आफैंले सिकेको कुरा दोहोर्याएर हेरौं। हरेक सही जवाफमा ⭐ थपिन्छ!
यो प्रश्नको कुनै एउटै सही उत्तर हुँदैन — आफूले देखेको ठाउँ लेख्नुहोस्।
दायाँतिरको थोप्लो तानेर ठ्याक्कै 7 से.मि. लामो रेखाखण्ड बनाउनुहोस्।