✦ R.P. PANDEY
मुखपृष्ठ
परिचय
अवधारणा
सूत्र
प्रक्रिया
उदाहरण १
उदाहरण २
उदाहरण ३
उदाहरण ४
क्विज
प्रयोग
सारांश
★
Grade 8 · Mathematics · Interactive Simulation
★
साधारण ब्याज
Simple Interest
Interactive Mathematics Simulation for Grade 8
🏦
BANK
💰
SAVINGS
📈
GROWTH
🌾
LOAN
🏪
BUSINESS
▶ SIMULATION START गर्नुहोस्
12
Topics
4
Worked Examples
8
Quiz Questions
LEARNING OBJECTIVES
सिकाइका उद्देश्यहरू
What You Will Learn
🎯
OBJECTIVE 01 — CONCEPTUAL DEVELOPMENT
साधारण ब्याजसम्बन्धी अवधारणा विकास गर्न सक्षम हुनेछन्।
Students will develop conceptual understanding of Simple Interest including principal, rate, time, and the relationship between them.
🔧
OBJECTIVE 02 — PROBLEM SOLVING
साधारण ब्याजसम्बन्धी समस्या समाधान गर्न सक्षम हुनेछन्।
Students will solve real-life problems related to Simple Interest in contexts such as banking, agriculture, and business.
INTRODUCTION
साधारण ब्याज परिचय
Introduction to Simple Interest
DEFINITION — परिभाषा
कुनै निश्चित दरले निश्चित समयका लागि कसैलाई ऋण दिँदा वा बचत राख्दा मूलधनमा थप हुने रकमलाई
साधारण ब्याज
भनिन्छ।
The extra amount charged or earned on a principal sum of money for a fixed period at a fixed rate is called
Simple Interest
.
WHY INTEREST? — ब्याज किन?
पैसाको समयगत मूल्य (time value of money) को कारण आर्थिक कारोबारमा ब्याज आवश्यक छ। यो ऋणदाताको लागि सेवा शुल्क हो।
Interest compensates the lender for the time value of money and the risk of lending. It enables financial systems to function.
🏦
बैंकिङ प्रणाली
Banking System — Deposits & Loans
🌾
कृषि ऋण
Agriculture Loans — Seasonal Lending
🏢
सहकारी संस्था
Cooperative Finance System
🏪
व्यापार कर्जा
Business / Trade Finance
📚
शैक्षिक ऋण
Education Savings & Loans
💊
आपतकालीन कर्जा
Emergency & Medical Loans
CONCEPT DEVELOPMENT
अवधारणा विकास
Key Variables in Simple Interest
साधारण ब्याज
SIMPLE
INTEREST
P
मूलधन
Principal
The original amount deposited or borrowed
R
ब्याजदर
Rate of Interest
Annual interest rate as a percentage (%)
T
समय
Time Period
Duration in years for the loan/deposit
I
ब्याज
Interest
Extra amount earned or paid on principal
A
जम्मा रकम
Total Amount
Principal + Interest = Total Amount
P बढ्यो भने ब्याज पनि बढ्छ
Higher principal → More interest
R बढ्यो भने ब्याज पनि बढ्छ
Higher rate → More interest
T बढ्यो भने ब्याज पनि बढ्छ
Longer time → More interest
FORMULA SECTION
सूत्र
Mathematical Formula
▸ SIMPLE INTEREST FORMULA — साधारण ब्याजको सूत्र
Where · जहाँ: I = Interest · P = Principal · R = Rate · T = Time
▸ AMOUNT FORMULA — जम्मा रकमको सूत्र
I
ब्याज
Interest
P
मूलधन
Principal
R
ब्याजदर (%)
Rate per annum
T
समय (वर्ष)
Time in years
A
जम्मा रकम
Total Amount
🔢 INTERACTIVE CALCULATOR — ब्याज गणना गर्नुहोस्
मूलधन (P) रु.
ब्याजदर (R) %
समय (T) वर्ष
▶ ब्याज गणना गर्नुहोस् | CALCULATE
यहाँ नतिजा देखिनेछ…
CALCULATION PROCESS
गणना प्रक्रिया
Step-by-Step Solution Flow
1
📌
मूलधन पहिचान गर्नुहोस् (P)
IDENTIFY PRINCIPAL
प्रश्नमा दिइएको शुरूको रकम वा ऋण रकम पहिचान गर्नुहोस्। यो रकम रुपैयाँमा हुन्छ।
Identify the original amount of money lent or deposited.
2
📊
ब्याजदर पहिचान गर्नुहोस् (R)
IDENTIFY RATE
वार्षिक ब्याजदर प्रतिशतमा पहिचान गर्नुहोस्। यो % मा हुन्छ।
Find the annual interest rate given in the problem (in %).
3
⏱️
समय पहिचान गर्नुहोस् (T)
IDENTIFY TIME
ऋण वा बचतको अवधि वर्षमा पहिचान गर्नुहोस्। महिना भएमा वर्षमा रूपान्तरण गर्नुहोस्।
Determine the time period in years (convert months if needed).
4
📐
सूत्र लगाउनुहोस्
APPLY FORMULA
I = (P × R × T) ÷ 100 सूत्र लेख्नुहोस् र मान राख्नुहोस्।
Write the formula and substitute the known values.
5
💡
ब्याज निकाल्नुहोस् (I)
FIND INTEREST
गुणन र भाग गरी ब्याजको मान निकाल्नुहोस्। रकम रुपैयाँमा लेख्नुहोस्।
Simplify to find the interest earned or paid.
6
✅
जम्मा रकम निकाल्नुहोस् (A)
FIND AMOUNT
A = P + I सूत्र प्रयोग गरी जम्मा रकम निकाल्नुहोस् र उत्तर लेख्नुहोस्।
Add principal and interest to get the total amount.
PRACTICAL PROBLEM 01
व्यावहारिक उदाहरण १
Bank Deposit Problem
🏦 PROBLEM STATEMENT — प्रश्न
रामले बैंकमा रु. ५,०००/– जम्मा गरे। बैंकले वार्षिक १०% ब्याजदरले ब्याज दिन्छ। २ वर्षमा कति ब्याज पाउनेछन् र जम्मा रकम कति हुनेछ?
Ram deposited Rs. 5,000 in a bank at 10% annual rate. How much interest will he earn in 2 years and what is the total amount?
P = रु. ५०००
R = १०%
T = २ वर्ष
I = ? · A = ?
1
सूत्र लेख्नुहोस् | Write the formula
2
मान राख्नुहोस् | Substitute values
3
सरल गर्नुहोस् | Simplify
4
जम्मा रकम | Total Amount
✓ ANSWER — उत्तर
रु. १,०००
ब्याज (Interest)
रु. ६,०००
जम्मा रकम (Total Amount)
PRACTICAL PROBLEM 02
व्यावहारिक उदाहरण २
Cooperative Loan Problem
🌾 PROBLEM STATEMENT — प्रश्न
एक किसानले सहकारी संस्थाबाट रु. १२,०००/– ऋण लिए। वार्षिक ८% ब्याजदरले ३ वर्षमा कति ब्याज तिर्नुपर्छ र जम्मा कति फर्काउनुपर्छ?
A farmer took a loan of Rs. 12,000 from a cooperative at 8% annual interest. How much interest in 3 years and total repayment amount?
P = रु. १२०००
R = ८%
T = ३ वर्ष
I = ? · A = ?
1
सूत्र | Formula
2
मान राख्नुहोस् | Substitution
3
ब्याज | Interest
4
जम्मा | Total
✓ ANSWER — उत्तर
रु. २,८८०
ब्याज (Interest)
रु. १४,८८०
जम्मा रकम (Total Amount)
PRACTICAL PROBLEM 03
व्यावहारिक उदाहरण ३
Student Savings Problem
🐷 PROBLEM STATEMENT — प्रश्न
एक विद्यार्थीले बचत खातामा रु. ३,०००/– जम्मा गरे। वार्षिक ५% ब्याजदरले ४ वर्षमा कति ब्याज पाउनेछन् र जम्मा रकम कति हुनेछ?
A student deposited Rs. 3,000 in a savings account at 5% annual interest. How much interest and total amount after 4 years?
P = रु. ३०००
R = ५%
T = ४ वर्ष
I = ? · A = ?
1
सूत्र | Formula
2
मान राख्नुहोस् | Substitution
3
ब्याज | Interest
4
जम्मा | Total
📈 SAVINGS GROWTH VISUALIZATION
रु.३०००
Start
रु.३१५०
Year 1
रु.३३००
Year 2
रु.३४५०
Year 3
रु.३६००
Year 4 ✓
✓ ANSWER — उत्तर
रु. ६००
ब्याज (Interest)
रु. ३,६००
जम्मा रकम (Total Amount)
PRACTICAL PROBLEM 04
व्यावहारिक उदाहरण ४
Business Investment Problem
🏪 PROBLEM STATEMENT — प्रश्न
एक पसलेले व्यापारमा रु. २५,०००/– लगानी गरे। वार्षिक १२% ब्याजदरले २ वर्षमा कति ब्याज हुनेछ र जम्मा रकम कति हुनेछ?
A shopkeeper invested Rs. 25,000 in business at 12% annual rate. How much interest in 2 years and total amount?
P = रु. २५०००
R = १२%
T = २ वर्ष
I = ? · A = ?
1
सूत्र | Formula
2
मान राख्नुहोस् | Substitution
3
ब्याज | Interest
4
जम्मा | Total
✓ ANSWER — उत्तर
रु. ६,०००
ब्याज (Interest)
रु. ३१,०००
जम्मा रकम (Total Amount)
INTERACTIVE QUIZ
ज्ञान परीक्षण
Test Your Knowledge
SCORE:
0
/8
Q
1
/8
साधारण ब्याजको सूत्र के हो?
What is the formula for Simple Interest?
A
I = P + R + T
B
I = (P × R × T) ÷ 100
C
I = P × R
D
I = (P + R) × T
अर्को प्रश्न ▶
रु. ५,०००/– मा १०% ब्याजदरले २ वर्षको साधारण ब्याज कति हुन्छ?
Simple interest on Rs. 5,000 at 10% for 2 years?
A
रु. ५०० / Rs. 500
B
रु. १,००० / Rs. 1,000
C
रु. १,५०० / Rs. 1,500
D
रु. २,००० / Rs. 2,000
अर्को प्रश्न ▶
"P" ले के जनाउँछ?
In Simple Interest formula, what does "P" represent?
A
प्रतिशत (Percentage)
B
समय (Time)
C
मूलधन (Principal)
D
नाफा (Profit)
अर्को प्रश्न ▶
A = P + I मा "A" ले के जनाउँछ?
In A = P + I, what does "A" stand for?
A
ब्याजदर (Rate)
B
वार्षिक ब्याज (Annual Interest)
C
जम्मा रकम (Total Amount)
D
अग्रिम भुक्तान (Advance)
अर्को प्रश्न ▶
रु. १२,०००/– मा ८% ब्याजदरले ३ वर्षको साधारण ब्याज कति हुन्छ?
Simple interest on Rs. 12,000 at 8% for 3 years?
A
रु. २,४०० / Rs. 2,400
B
रु. २,८८० / Rs. 2,880
C
रु. ३,२०० / Rs. 3,200
D
रु. ३,६०० / Rs. 3,600
अर्को प्रश्न ▶
ब्याजदर बढ्यो भने साधारण ब्याजमा के हुन्छ?
If the rate of interest increases, what happens to Simple Interest?
A
घट्छ (Decreases)
B
बढ्छ (Increases)
C
उही रहन्छ (Stays same)
D
शून्य हुन्छ (Becomes zero)
अर्को प्रश्न ▶
रिक्त स्थान भर्नुहोस्: I = (P × R × ___) ÷ 100
Fill in the blank: I = (P × R × ___) ÷ 100
जाँच गर्नुहोस् ✓
अर्को प्रश्न ▶
रु. २५,०००/– मा १२% ब्याजदरले २ वर्षमा जम्मा रकम (Amount) कति हुन्छ?
Total Amount on Rs. 25,000 at 12% for 2 years?
A
रु. २८,०००
B
रु. ३०,०००
C
रु. ३१,०००
D
रु. ३२,०००
नतिजा हेर्नुहोस् 🎉
🎊
0
/ 8
बधाई छ!
⭐⭐⭐⭐⭐
Excellent Performance!
🔄 फेरि प्रयास गर्नुहोस् | RETRY
REAL LIFE APPLICATIONS
व्यावहारिक उपयोग
Where Simple Interest is Used in Real Life
🏦
बैंकिङ
BANKING
बैंकले ग्राहकलाई बचत खातामा राखेको रकममा निश्चित दरले ब्याज दिन्छ। ऋण लिँदा पनि साधारण ब्याज लाग्छ।
Banks pay interest on savings and charge on loans.
🤝
सहकारी संस्था
COOPERATIVE
गाउँघरका सहकारी संस्थाहरूले सदस्यहरूलाई सस्तो ब्याजदरमा ऋण प्रदान गर्छन्।
Cooperatives provide affordable loans to members.
📚
शैक्षिक बचत
EDUCATION
शिक्षाका लागि बचत खातामा रकम राख्दा साधारण ब्याज मार्फत थप रकम जम्मा हुन्छ।
Education savings grow through simple interest.
🌾
कृषि लगानी
AGRICULTURE
किसानहरूले मल, बीउ किन्न ऋण लिन्छन् र साधारण ब्याज अनुसार भुक्तान गर्छन्।
Farmers borrow for seeds and fertilizers.
🏪
साना व्यवसाय
SMALL BUSINESS
साना व्यवसायीहरूले व्यापार विस्तारका लागि ऋण लिन्छन् र साधारण ब्याज तिर्छन्।
Small businesses borrow to expand operations.
💡 FINANCIAL LITERACY — वित्तीय साक्षरता
💰
बढी ब्याजदर = बढी लागत
Higher rate means more cost on loans
⏰
छिटो तिर्नु = कम ब्याज
Pay early to reduce total interest paid
📈
बचत बढाउनु = बढी कमाइ
More savings means more interest earned
🧮
गणना गर्नु = बुद्धिमान बन्नु
Calculate before borrowing or saving
SUMMARY & CONCLUSION
सारांश
Key Takeaways
MAIN FORMULA — मुख्य सूत्र
AMOUNT — जम्मा रकम
1
मूलधन (P), ब्याजदर (R), र समय (T) पहिचान गर्नुहोस्।
Always identify P, R, and T from the problem first.
2
R सधैँ प्रतिशत (%) मा हुन्छ, % बिर्सनु हुँदैन।
Rate R is always in percentage — don't forget the %.
3
T सधैँ वर्षमा हुनुपर्छ। महिना भएमा १२ ले भाग गर्नुहोस्।
T must be in years. Divide months by 12 to convert.
4
ब्याज निकालेपछि मात्र जम्मा रकम (A) निकाल्नुहोस्।
Calculate I first, then find A = P + I.
5
उत्तरमा रुपैयाँ (रु.) एकाइ लेख्नुहोस्।
Always write the currency unit (Rs.) in the answer.
6
साधारण ब्याज मूलधनमा मात्र लाग्छ, अघिल्लो ब्याजमा लाग्दैन।
Simple interest is only on principal, not on past interest.
🎓
धन्यवाद!
THANK YOU
Learning Mathematics Through Interactive Simulation
गणित सिक्नु रमाइलो छ · Mathematics is Fun
CREATOR
R.P. Pandey
SUBJECT
गणित · Grade 8
CHAPTER
साधारण ब्याज